Datagedreven fraudebestrijding vraagt om meer dan alleen onderzoek

De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) ziet fraudeonderzoek steeds vaker verschuiven van reactieve opsporing naar proactieve risicobeheersing. Waar een strafrechtelijk onderzoek vroeger vooral begon na een concrete melding, worden tegenwoordig uiteenlopende databronnen gecombineerd om patronen, netwerken en criminele geldstromen vroegtijdig te herkennen. Die datagedreven aanpak maakt het mogelijk om opsporingscapaciteit gerichter in te zetten en complexe vormen van financiële criminaliteit effectiever te bestrijden.

Volgens de FIOD wordt fraude steeds internationaler en digitaler. Criminele geldstromen verplaatsen zich razendsnel over landsgrenzen en nieuwe technologieën maken constructies ingewikkelder en minder zichtbaar. Daarom investeert de opsporingsdienst nadrukkelijk in intelligence: het verzamelen, analyseren en interpreteren van informatie om trends en risico's eerder te signaleren. Daarbij werkt de FIOD nauw samen met onder meer het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten.

Ook voor internal auditors bevat deze werkwijze belangrijke lessen. Effectieve fraudebeheersing begint met sterke interne beheersing, duidelijke verantwoordelijkheden volgens het three lines model en een organisatie die signalen tijdig herkent. Internal auditors vervullen daarin een belangrijke rol door afwijkingen te onderzoeken, risico's zichtbaar te maken en te bepalen wanneer intern onderzoek plaatsmaakt voor strafrechtelijke opsporing. Daarmee verschuift de focus van reageren op fraude naar het voorkomen ervan.

Dit is een samenvatting van het volledige artikel op audit magazine.